Inhoudstafel

Biografie

Constant Permeke (1886- 1952)

Constant Permeke werd te Antwerpen geboren op 31 juli 1886. Vanaf 1889 verbleef de familie Permeke te Burcht aan de Schelde. De Schelde ligt dan ook aan de basis van Permeke zijn liefde voor de zee.

Om zijn evolutie als schilder te onderzoeken, moet ook de aard en het karakter van zijn ouders besproken worden. Stefanie Buytaert, zijn moeder, was een puriteinse en sterk gelovige bourgeoisievrouw, terwijl zijn vader Henri, afkomstig uit Poperinge, eerder een vrolijk avonturierstemperament had en iets weg had van een romantische kunstenaar. Deze twee verschillende karakters versmelten samen in harmonie met als resultaat hun zoon Constant. Deze karaktertrekken bepalen zijn latere zin voor enerzijds het mystieke en het eenvoudige en anderzijds het exuberante en de barokkant van zijn werk.

Een derde element dat belangrijk was voor de artistieke ontplooiing van Permeke, was het feit dat zijn vader ook schilder was. Opgevoed in de geest van het post - impressionisme en luminisme van Verwee, Artam en Courtens schilderde zijn vader hoofdzakelijk landschappen. De vakkennis en technische vaardigheid zullen Constant dan ook enorm beïnvloeden.

In 1892 besloot de familie aan te leggen te Oostende. Deze confrontatie met de Noordzee en welke nadruk ze op Permeke heeft nagelaten zal later duidelijk volgen, tijdens zijn artistiek ontplooiing.

Na de betalende jongensschool en het stedelijk gymnasium te hebben doorlopen, moet Permeke, volgens zijn vader, de academie te Brugge volgen. De invloed die Permeke daar onderging was zonder belang.

Pas wanneer Permeke vanaf 1906 te Gent verblijft om er z'n militaire dienst te verrichten, worden zijn contacten vruchtbaarder, zowel op intellectueel als op artistiek vlak. Dankzij zijn inschrijving aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten wordt hij immers ondergebracht in de "Universitaire Compagnie", waardoor hem een zekere vrijheid wordt gegeven, die hem in de gelegenheid stelt contacten te leggen ten voordele van zijn ontwikkeling met belangrijke figuren, zoals Frits Vanden Berghe, Gust en Leo De Smet, enz.

Belangrijk was ook echter wel de invloed die uitging van de licht - schilder Emiel Claus te Astene gevestigd en op dat ogenblik zelfs door Permeke de vernieuwer van de Vlaamse schilderkunst genoemd.

Permeke, ondertussen verloofd met Marie Delaere, kantwerkster uit Brugge, huwde op 27 juni 1912 in haar geboortestad om zich onmiddellijk nadien definitief te Oostende in de Vuurtorenwijk te vestigen, naast het huist van Léon Spilliaert. De liefde voor de bewoners van deze uiterst primitieve wijk, komt nu tot volle expansie.

In 1914 breekt de eerste wereldoorlog uit met al de catastrofale gevolgen voor Permeke. Gemobiliseerd en ingelijfd bij de Universitaire Compagnie van de 22ste linie, is hij betrokken in de verdediging van Antwerpen. Te Duffel wordt hij echter zwaar gewond en overgebracht naar Engeland. Daar wordt hij opgenomen in een hospitaal te South Hillwood. Van daar komt hij te Folkestone terecht waar hij zijn vrouw terugvindt in gezelschap van zijn moeder. Hier wordt dan ook zijn eerste kind 'John' geboren. Deze voornaam werd opzettelijk gekozen naar de voornaam van Jan De Clerck, een schilder die toen in Londen verbleef en Permeke heel vaak had geholpen. In de jaren '16 - '17 schilderde Permeke in Engeland enkele meesterwerken. Op 18 september werd een eerste dochter Beatty geboren. In 1917 zakte hij af naar Sidmouth en Sidford, dichter bij de kust en een jaar later, op 20 oktober, werd een tweede zoon, 'Paul', geboren. De expressieve neigingen, reeds in Oostende naar voorgekomen krijgen nu de volle aandacht.

Na een kort vakantieverblijf te Vevey, Zwitserland, in 1926 waar hij enkele berglandschappen schilderde, komt Permeke geregeld naar Jabbeke. Hij vestigt er zich uiteindelijk definitief in 1930 in het huis "De Vier Winden", het gebouw was hoofdzakelijk functioneel: drievierden bestaat uit atelierruimte.

Tijdens de oorlogsjaren (1939 - 1946) startte Permeke met een groot aantal naakttekeningen te creëren.

Pas in 1937 vangt Permeke met beeldhouwen aan. De hoofdreden tot het aanwenden van een andere discipline is wellicht te zoeken in de drang naar moumentaliteit en de zin voor het isoleren van het figuur. Het wordt aanvankelijk een werkelijke strijd met een materie die hem totaal vreemd wordt. De oorlogsperiode (1940 - 1945) was voor Permeke vooral moreel deprimerend door het feit dat zijn zoon Paul door de Duitsers was gedeporteerd en hemzelf in 1942 verboden werd nog te schilderen, daar zijn kunst als ontaard werd beschouwd. Verbitterd en gerevolteerd werkte hij echter verder en zocht hij een tijdelijke verblijfplaats te Brussel. Te Jabbeke had hij zich daarenboven in zijn contacten beperkt gevoeld, daar het dorp in de kustzone lag en door de Duitsers was afgesloten. Te Brussel kon hij echter geregeld zijn vrienden ontvangen en had hij contact met kunstcritici en galerijen. Na de oorlog werd Permeke benoemd tot Directeur van het Nationaal Hoger Instituut en de Koninklijke Academie van Antwerpen. Na allerhande moeilijkheden nam Permeke echter reeds na één jaar ontslag. Ondertussen was zijn zoon Paul uit krijgsgevangenschap teruggekeerd en heerste een vernieuwende levensvreugde in Permekes werkkracht.

De kroon op zijn carrière wordt een grote retrospeciteve tentoonstelling te Parijs in '47-'48. De vreugde daaraan verbonden is echter van korte duur door het leed dat Permeke persoonlijk treft door het sterven van zijn vrouw in 1948.

Vanaf oktober 1951 moest Permeke door ziekte geregeld het bed houden. Op 4 januari 1952 werd hij in allerijl naar de H.Hartkliniek te Oostende overgebracht, waar hij diezelfde dag nog stierf. Op 8 januari wordt hij te Jabbeke begraven naast zijn vrouw Marieke.

Op het ogenblik van zijn afsterven had Permeke reeds principeel aanvaard een reis naar Spanje te ondernemen. Wat hij van die reis zou teruggebracht hebben kunnen we alleen maar dromen.

Voornaamste werken

Constant Permeke Bretoens Landschap

Constant Permeke Grote Marine

Constant Permeke De Bedelaar

Constant Permeke De Vreemdeling

Constant Permeke Het Afscheid

Constant Permeke Wiedster

Bibliografie

Boekenbronnen

boek telt 311 blz : Van Ensor tot Permeke, auteur : Dr. Albert Smeets, Uitgever: Lannoo , uitgavejaar: 1981 p. 170, 178, 184 => foto’s heb ik met fototoestel getrokken en stuur ik deze week door keb me kabel ier nie bij en ik stuur je dit document ook door in correcte bin normen

SMEETS, A., Van Ensor tot Permeke, Bussum, 1981, 311 pagina's.

VAN DEN BUSSCHE, W., Over Permeke (cataloog), 1972, 189 pagina's.

VAN DEN BUSSCHE, W., Retrospectieve Permeke, Provincie West - Vlaanderen, 1986, pagina's: onbekend.

VAN DEN BUSSCHE, W.en SILLEBIS, J., Constant Permeke, Waanders Uitgevers Zwolle, 2004, 175 pagina's.

VAN DEN BUSSCHE, W., Ensor - Delvaux, PMMK Oostende, 392 pagina's.

DE GROTE WIINKLER PRINS

Internetbronnen:

.BE BELGIË FEDERALE PORTAALSITE, Constant Permeke (1886-1952), schilder, beeldhouwer en tekenaar, internet, 2006-09-27,

(http://www.belgium.be/eportal/application?languageParameter=nl&pageid=contentPage&docId=5178).

8WEEKLY, De mystiek van het boerenleven, internet, 2006-09-27,

(http://www.8weekly.nl/index.php?art=1867).

GEMEENTE MUSEUM DEN HAAG, Permeke, internet, 2006-09-27,

(http://www.gemeentemuseum.nl/index.php?id=031787).

CULTUURARCHIEF, Constant Permeke (1886-1952), internet, 2006-09-27,

(http://www.absofacts2.com/kunstenaars/permekeconstant1886.htm).

MSK GENT, Constant Permeke, internet, 2006-09-27,

(http://www.mskgent.be/html/index.php?page=244&lang=).

CULTUURARCHIEF, Constant Permeke (1886-1952), internet, 2006-09-27,

(http://www.absofacts2.com/tentoonstellingen/0409constantpermeke.htm).

WIKIPEDIA, Expressionisme, internet, 2006-09-27,

(http://nl.wikipedia.org/wiki/Expressionisme).

KUNSTBUS, Constant Permeke (1886-1952), internet, 2006-09-27,

(http://www.kunstbus.nl/verklaringen/constant+permeke.html).

WIKIPEDIA, Latemse Scholen, internet, 2006-09-27,

(http://nl.wikipedia.org/wiki/Latemse_Scholen).

UGENT, Biografie, internet, 2006-09-27,

(http://studwww.ugent.be/~scdgroot/HTML/biografie.html).

GALERIES, Vlaams Expressionisme, internet, 2006-10-01,

(http://www.galeries.nl).

WEBSTHETICA, Constant Permeke, internet, 2006-10-01,

(http://users.pandora.be/websthetica/webstheticaPAT.htm).

VLAAMSE KUNSTCOLLECTIE, Wiedster, internet, 2006-10-01,

(http://www.vlaamsekunstcollectie.be).

ARTNET, Constant Permeke, internet, 2006-10-01,

(http://www.artnet.nu).

Startpagina Overzicht van de kunstenaars Overzicht van de kunststromingen