Op zich is de term oorlogsfotografie misleidend. 'Ontredderingsfotografie' is eerder op zijn plaats. Vaak is het immers niet de oorlog die gefotografeerd wordt, maar de nasleep ervan: verwoesting, hongersnood, ziekten, ontwrichting en altijd maar weer die enorme rijen vluchtelingen. De strijdende partijen in actie worden zelden in beeld gebracht.

Eén beeld zegt meer dan duizend woorden. Terwijl de beeldenvloed van het journaal ons vaak onverschillig laat, blijft die éne foto vastzitten in het bewustzijn. De actualiteit wordt erin gefixeerd, bevattelijk gemaakt. De kracht van de oorlogsfotografie is dan ook zeer groot. Het kan mensen wakker schudden, schokken, en hen confronteren met wat er om hen heen gebeurt.

Het is inderdaad genoeg informatie krijgen. Maar velen stellen zich hierbij toch een aantal vragen. Moet een fotograaf foto's nemen van een slachtpartij, of proberen het leven te redden van degene die voor zijn ogen doodbloedt? Wil het publiek foto's zien van een doodbange man wiens keel één seconde later wordt overgesneden, en zo ja, móet het publiek dat ook zien?

Wanneer de fotograaf alsnog de slachtpartij fotografeert, is het belangrijk 'de manier waarop' te bekijken. Worden de slachtoffers verheerlijkt of net niet? Het is volgens mij essentieel door over zulke vragen na te denken een eigen standpunt te vormen t.o.v. de inhoud van de foto 'an sich' en de werkelijkheid die daarachter schuilgaat. Alleen op die manier kunnen foto's méér worden dan een choquante manier op de modale burger wakker te schudden.

Oorlogsfotografen worden ook wel oorlogspornografen genoemd omdat ze doorwerken bij gruwelijke taferelen. Maar ze doen het wel en daardoor krijgt de rest van de wereld een beeld van zo’n oorlog.

Onder het robuuste gilde der oorlogsjournalisten vormen de fotografen en cameralieden de harde kern. Zij zijn het piétaille of de hondssoldaten die zich noodzakelijkerwijs in de vuurlinie moeten wringen, terwijl hun schrijvende collega's zich soms beperken tot het opdissen van sappige verhalen in de hotellobby of met persbriefings in kazernes. Fotografen bevinden zich vaker dan hun schrijvende collega's in de gevarenzone, maar worden minder betaald.

De laatste tijd, en dan denken we vooral aan de oorlog in Irak wordt oorlogsfotografie vaak gebruikt als een reclamemiddel. De Amerikaanse troepen namen bewust fotografen mee op pad terwijl de Sadam Hoessein van de macht stootten in Irak. Deze fotografen werden in kogelvrije vesten gestopt en konden zo de “heldendaden” van het Amerikaanse leger vastleggen voor de hele wereld. Het leger weet immers dat de juiste foto op het juiste moment de publieke opinie behoorlijk kan veranderen.

Oorlogsfotografen hebben dus de moeilijke maar belangrijke taak om het gebeuren waarheidsgetrouw weer te geven want bij een oorlog is de waarheid meestal het eerste slachtoffer. Dit is waarschijnlijk de reden waarom de fotografen mee mochten met de troepen. Ze konden zo beter gecontroleerd en desnoods gecensureerd worden.