Art-O-Pedia 20e eeuw

Matisse, Henri

Page history last edited by Bogaert Elien 3 yrs ago

Inhoudstafel

Inhoudstafel
Biografie
Voornaamste werken
Bibliografie

Biografie

Henri Matisse werd op 31 december 1869 geboren te Le Chateau-Cambrésis in een Franse burgerijfamilie. Zijn vader stuurde hem in 1887 naar Parijs om er rechten te gaan studeren. Na zijn studies ging hij in een advocatenbureau werken in Saint-Quentin. Maar in 1890 krijg hij een blindedarmontsteking. Om de verveling tegen te gaan, kocht zijn moeder hem wat penselen en verf. Zo begon hij prenten te kopiëren. Al snel bleek hij gegrepen te zijn door de (schilder)kunst en ging er zich dan ook meer op gaan richten.

In 1892 trok hij opnieuw naar Parijs en liet zich inschrijven aan de Académie Julian, en ging een avondcursus volgen aan de Ecole des Arts Décoratifs. In het Louvre kopieerde hij ook nog werken van grote kunstenaars zoals Rafaël, Chardin… Zijn leerkrachten vonden hem niet goed genoeg; ze zeiden dat hij niet goed kon tekenen. Maar ook Matisse vond z’n leerkrachten maar niks, hij was niet onder de indruk van zijn leermeester, Bougereau. Daarom stapte hij over naar de Ecole des Beaux arts.

In deze periode leerde Matisse Albert Maquet en Gustave Moreau kennen. Ook maakte hij kennis met de Belg Henri Evenepoel, een latere geestgenoot in het Fauvisme.

Henri’s eerste werken maakten niet echt indruk. Pas nadat hij werken van Vincent Van Gogh leerde kennen en Camille Pissarro hem wees op het minder geslaagde kleurgebruik, slaagde Matisse erin zijn doeken op te klaren.

In 1898 trad Henri Matisse in het huwelijk met Amélie Parayre. Niet lang daarna bezocht hij Londen om er het werk van Wiliam Turner te bestuderen, nadien ging hij naar Corsica en leerde de felle zuiderse kleuren ontdekken. Eén jaar later keert hij terug naar zijn woonplaats te Parijs om de Quai Saint Michel.

Ruim twee jaar later, in 1901, kwam hij in contact met Maurice De Vlaminck en André Derain. Deze vriendschap zou leiden tot de “triomf” van het Fauvisme.

In 1904 verbleef Matisse kort bij Paul Signac in St.Tropez om er Pointillisme onder de knie te krijgen. Het werk “Luxe, calme et volupté” ontstaat, gebaseerd op een gedicht van Charles Baudelaire. Aanvankelijk wou Signac Matisse naar deze stroming bekeren, maar dat bleek niet te lukken.

In de zomer van 1905 verbleef Matisse, samen met zijn vrouw en schilder Derain, nabij de Spaanse grens. Daar raakte hij onder de indruk van Gauguin’s schilderijen.

1905 was tevens ook het jaar waarop Matisse voor eens en altijd, totaal onverwacht, op de voorgrond verscheen. Vanaf dan werd hij gezien als de grondlegger van het Fauvisme, een stijl met de fel contrasterende kleuren naast elkaar zonder enige overgang. Dit was het gevolg van de beroemde tentoonstelling op Salon d’Automne.

Maar er kwam veel kritiek op zijn werk en op dat van andere Fauvisten. Een journalist schold hen zelfs uit als “Les Fauves”, vandaar ook de naam het Fauvisme. Men kreeg vernietigende kritiek over zich heen.

Matisse was niet alleen schilder, maar maakte ook enkele hoogwaardige sculpturen, decoraties en tekeningen.

In 1908 werd op initiatief van Sarah Stein de Académie Matisse opgericht. De school was niet succesvol en sloot zijn deuren na ongeveer drie jaar.

In deze periode kwam ook het kubisme op, een andere kunststroming. (Picasso) Maar toch vonden de werken van Matisse, die “trouw” bleef aan het Fauvisme, erkenning bij grote verzamelaars, waaronder ook Sarah Stein.

De jaren daarop trok Matisse naar Algerije en Noord-Afrikaanse gebieden. De herinnering aan die reizen gingen later zijn werk beïnvloeden.

Even liet Matisse Frankrijk voor wat het was en trok naar de Verenigde Staten en Tahiti. In Tahiti ging hij zelf hetgeen gaan bezichtigen wat Gauguin zo inspireerde en in de V.S. ging hij belangrijke collecties gaan bezoeken.

Toen WO II uitbrak kon Matisse een “rustiger” leven beginnen leiden. Geen critici die hem afbraken, geen oppervlakkige en vervelende bezoekers meer, geen jaarlijkse tentoonstellingen meer… Daardoor werkte Matisse harder dan ooit, misschien iets te hard, want door het razende tempo waarmee hij schilderde moest hij besluiten het wat rustiger aan te doen en trok naar Nice. Matisse weigerde om Frankrijk te verlaten, maar door de vele bombardementen trok hij noodgedwongen naar Vence (een gemeente in het Franse departement Alpes-maritimes), waar hij een kapel voor de Dominicanen ontwierp.

Helaas ging Matisse’s gezondheid achteruit en na een mislukte operatie kon hij niet meer lopen. Dat belemmerde het schilderen en dus zocht Matisse andere mogelijkheden. De oplossing was het werken met geschilder papier. Hij knipte vormen uit en gebruikte die dan voor het grotere werk. Een aantal van deze werken zijn door een drukker vermenigvuldigd; Matisse zag erop toe dat het kleurgebruik correct was. Daardoor kan men de ontkleurde werken nu makkelijk(er) restaureren.

Op 84-jarige leeftijd stierf Matisse op 3 november 1954 ten gevolge van een hartaanval in zijn appartement te Chimiez, nabij Nice.