Inhoudstafel

 

Inhoudstafel Biografie Voornaamste werken Schilderstijl Bibliografie Internet Boeken

 

---

Biografie

 

 

 

Gustav Klimt (1862-1918) staat bekend als schilder van prachtige vrouwen: mythologische godinnen en heldinnen, maar ook ontelbare portretten van de Weense nouveau-riche dames. Het werk van Klimt wordt beheerst door het fin-de-siècle gevoel: symbolisme, art nouveau en decadentie. Een gevoel dat tot uitdrukking komt in het schone en kunstzinnige in de wereld, 'een pure schoonheid die bij niemand minder dan een vrouw bereikt wordt' aldus Klimt.

 

Hij schilderde de vrouwen in alle mogelijke houdingen: geïsoleerd of te midden van andere figuren, als femme fatale of statige persoonlijkheid. Daarnaast was hij één van de meest prominente leden van de Wiener Sezession (de Weense Jugenstil) beweging en heeft hij een belangrijke bijdrage geleverd aan de Wiener Werkstäte.

 

 

 

 

 

 

 

Gustav Klimt werd op 14 juli 1862 in Wenen geboren als 2de van zeven kinderen. Zijn vader graveur van beroep en zijn moeder kwamen uit een lage stand, zodat het gezin vaak veel moeite had rond te komen.

 

Over Klimts kinderjaren is niet veel bekend behalve dat zijn artistieke talent, net als die van zijn broers Ernst en Georg, reeds vroeg werd ontdekt. Op veertien-jarige leeftijd kreeg Klimt een beurs voor de school voor kunstnijverheid, de latere academie voor toegepaste kunst. Een jaar nadien werd zijn broer Ernst in dezelfde school opgenomen. Samen met hem en met zijn studiemaker Frans Matsch vormde Klimt reeds in zijn studententijd een kunstenaarsclub.

 

De drie jongelui werden door hun leraar Ferdinand Laufberger aanbevolen aan het Weense architectenbureau Felmer en Helmer, gespecialiseerd in theaterarchitectuur. Vanaf 1880 werden ze voor talrijke opdrachten ingehuurd, waardoor ze in 1882 een eigen atelier konden beginnen. Aanvankelijk creëerden ze plafondschilderingen, wandpanelen en toneelgordijnen en dit in steden als Karlsbad, Reichenberg, Fieume en Bucharest. De eerste grote opdracht in Wenen, de decoratie van de trapgedeelte van het nieuwe Burgtheater, werden toegewezen in 1886. Het onderwerp ervan was de geschiedenis van de theater.

In 1891 trad Klimt toe tot het genootschap van het künstlerhaus. Met de dood van zijn broer Ernst behoorde ook de samenwerking met anderen tot het verleden en begon Klimt zich steeds meer toe te leggen op een zelfstandige ontwikkeling. Rond deze tijd was hij al een gevestigd kunstenaar, vereerd met het "gouden kruis van de diensten" (1888) en de 'Keizerprijs' (1890). Hij werkte in de lijn van de historische traditie, zonder enig spoor van zijn latere originaliteit. Pas enkele jaren voor de eeuwwisseling ontwikkelde Klimt de stijl die van hem het idool zou maken, dat hij tot vandaag de dag is gebleven: het symbool van de Weense Jugendstil omstreeks de eeuwwisseling en van de Weense Secession.

 

In 1897  besloot Klimt het genootschap van het Künstlerhaus te verlaten. Andere leden deelden zijn ergernis over de omstandigheden waarin de tentoonstellingen verliepen en sloten zich bij hem aan. Samen met hen richtte hij de Weense Secession op, waarvan hij de eerste voorzitter werd. De Secession keerde zich niet bepaald tegen de heersende academische stijlrichtingen, haar doel was de kunstwereld weer leven in te blazen, door origineel opgevatte, internationale tentoonstellingen te organiseren en het werk van hun leden voor te stellen. Vooruitstrevende critici en verzamelaars reageerden met enthousiasme op deze nieuwe ideeën van Klimt. Het grote publiek daarentegen ging de schilderijen te lijf met kwaadaardige, niet ter zaken doende en historische kritiek. Klimts werken werden aangevallen omwille van hun eerlijkheid en directheid in de behandeling van de onderwerpen. Zijn gechoqueerde landgenoten noemden zijn schilderijen pornografisch of gewoonweg lelijk. Zij konden er niet bij dat deze kunstenaar zonder meer zijn tijd vooruit was. Toen er problemen opdoken die elke verdere deelname aan de Secession onmogelijk leken te maken, verliet Klimt samen met enkele vrienden de organisatie. In 1906 stichtte Klimt een nieuwe groep, de 'Oostenrijkse Kunstenaarsbond'. Rond deze tijd ontplooiden de Weense kunstenaars een steeds groeiende activiteit in het organiseren van tentoonstellingen, niet alleen in Oostenrijk, maar ook in het buitenland. Hij nam ook deel aan verschillende groepstentoonstellingen in München, Berlijn, Praag en andere steden.

 

Kort voor en ook tijdens de WO I, ontwikkelde Klimt de beroemde stijlvormen die karakteristiek zijn voor zijn rijpe werk. Ten eerste, de grote mozaïekachtige schilderijen van zijn "gouden periode", dan de heerlijke decoratieve portretten en tenslotte de poëtische, mysterieuze landschappen en tuinen in groot formaat.

 

Op 11 januari 1918 gebeurde, volledig onverwacht, na een reis naar Roemenië de katastrofe: Klimt werd gedeeltelijk verlamd. Hij lag drie weken in het ziekenhuis, pas dan kon men een lichte verbetering in zijn toestand vaststellen, maar door de verzwakking van zijn lichaam kreeg hij een longontsteking. Hij stierf op 6 februari. Vier dagen later werd hij op het kerkhof in Hietzing begraven. Zijn landgenoten bleven achter met de gedachte een van hun grootste kunstenaars te hebben verloren. Over zichzelf of over zijn kunst heeft Klimt nauwelijks iets geschreven en van wat hij schreef, is slechts weinig bewaard gebleven. Zijn tegenzin om brieven te beantwoorden ging zo ver, dat hij af en toe hoopjes brieven ongeopend verbrandde.

 

In deze zelfbewuste bescheidenheid was Klimt niet alleen een groot kunstenaar, maar ook een groot mens. Daarin ligt de aantrekkingskracht van Klimt voor zijn huidige bewonderaars.

 

 

---

Voornaamste werken

 

Gustav Klimt, Portret van Adele Bloch-Bauer I

Gustav Klimt, Judith I

Gustav Klimt, Liefde

 

Gustav Klimt, De Kus

Gustav Klimt, De Verwachting

Gustav Klimt, Emilie Flöge

 

---

 

Schilderstijl

 

 Art Nouveau

---

Bibliografie

 

Internet

http://en.wikipedia.org/wiki/Gustav_Klimt

http://www.ccdeadelberg.be/voorstelling/2007/11/07/gustav-klimt-schilder-van-vrouwen

 

Boeken

• Gustav Klimt, uitgeverij:Europalia 87 Österreich door Serge Sabarsky
• Wenen 1900: kunst, architectuur en design, "Reihe kunstgeschichte" uitgeverij: Benedikt Taschen Verlag GmbH & Co. KG door Kirk Varnedoe
• Jugendstil, door Albrecht Bangert, uitgeverij: Moussault Antiek

---

FrontPage | Overzicht van de kunststromingen | Overzicht van de kunstenaars