Art-O-Pedia 20e eeuw

 

Klee, Paul

Page history last edited by Kyan Vermet 3 yrs ago

Inhoudstafel



Biografie

Paul Klee werd geboren in München-Buchsee (18 december 1879). Hij groeide op in Bern, samen met zijn zus en ouders; maar hij was toch Duits van nationaliteit. Klee beoefende de viool, zijn beslissing om kunst te studeren veraste zijn ouders compleet en riep ook behoorlijk wat weerstand bij hen op. Zijn vader was musicus en zijn moeder was zangeres en mede wegens het feit dat Klee al sinds zijn elfde viool speelde, zeer goed trouwens, waren ze ervan overtuigd dat hij musicus zou willen worden.

 

Toen Klee wat ouder was, in 1898, schreef hij zich in bij de kunstacademie in Munchen, maar werd daar afgewezen.Hij gaf echter niet op en belande zo bij Heinrich Knirr van wie hij privé lessen kreeg.Paul was echter niet helemaal toegewijd aan zijn werk wat af te leiden is uit het feit dat hij meerdere vrouwen onder de lakens kreeg, en bij 1 van hen zelfs een kind(!) verwekte.

Het kind stierf echter(toevallig?) enkele weken na de geboorte.

 

In 1900 ging Klee alsnog naar de kunstacademie waar hij lessen kreeg van de symbolist Franz von Stuck. Hij was echter geen braaf College leerlingetje en spijbelde voortdurend in plaats van iets proberen op te steken.

Klee hoopte opgenomen te worden in de afdeling beeldhouwkunst, maar de toelatingstest was een echt obstakel voor hem en dwongen hem welhaast Munchen te verlaten, wat geen verwondering was met zijn studiehouding. Voor zijn vertrek verloofde hij zich met Lily Stump.

 

In de zomer van 1901 ondernam hij een reis naar Rome, Napels en Florence waar de vroeg christelijke en byzantijnse kunst een grootte indruk op hem maakte.

Hij keerde terug naar Bern en ontwikkelde zich verder als een autodidact, wat dus inhoud dat hij zelfstandig studeerde, zelfstudie dus.Dit lag hem misschien wat beter dan les krijgen, alhoewel hij het spijbelen vast mistte.

 

In 1906 trouwt hij eindelijk met zijn Lily Stump en meteen het jaar daarna, 1907, krijgen ze al een kind.Het verwondert nogal dat er 5 jaren niets gebeurt tussen de twee(wel.. niets al te bijzonders?)en ze dan opeens op een jaar tijd trouwen en een kind krijgen, wat natuurlijk perfect mogelijk is, maar misschien was de verwekking van het kind toch meer de reden van het huwelijk?Wat het ook moge zijn, vooral de vader, Paul, mag vaak op Felix, zijn zoon, passen.

 

Klee ntsnapt ter nauwernood aan de oproep om naar het front te gaan, hij wordt echter wel in dienst genomen bij het leger, hij schildert in deze periode voornamelijk vliegtuigen, raar genoeg kreeg hij in deze turbulente periode ook meer succes met z'n werk.

Uiteindelijk besluit hij om terug te keren naar Munchen. Daar heeft Klee onder andere ook nog met Kandinsky samengewerkt. In 1912 nam Klee deel aan de tweede tentoonstelling van der blaue reiter en nam op die manier deel aan het expressionisme en de abstracte kunst. In 1914 ondernam hij een reis naar Tunesië. Hier ontplooide Klee zich volledig. Zijn werk werd abstracter, met een geraffineerd gebruik van kleur.

 

In 1917 kreeg het publiek meer aandacht voor zijn eigen schilderstijl en kende hij een doorbraak. Daarna schilderde hij met olieverf in zeer abstracte vormen. In de jaren 20 en 30 werden zijn schilderijen als te kinderlijk ervaren waardoor hij werd afgewezen als docent aan de kunstacademie van Stuttgart. Klee heeft uiteindelijk wel een serieuze invloed gehad op enkele beroemde kunstenaars uit de jaren ’50, bijvoorbeeld: enkele leden van de CoBrA beweging. In 1920 werden Paul Klee en Wassily Kandinsky docent schilderkunst aan het Bauhaus te Weimar. De trend van zijn vroege schooldagen wordt echter doorgezet en hij komt vaak niet opdagen, natuurlijk tikt men hem daar serieus voor op de vingers, waar hij zich niets van aantrekt... Hij moet wel een geniale docent zijn geweest om hem daar niet voor te ontslaan.

 

Daarna komt er een serieuze ommekeer in het leven van Klee. De nationaal-socialisten waren aan de macht gekomen in 1933 en Klee werd onmiddellijk ontslagen. Bovendien werd hij er ook nog van beschuldigd Jood te zijn, doch naar men vermoed had zijn ontslag voornamelijk te maken met "vermeende" linkse politieke agenda’s, waarschijnlijk echter een smoes van de nazi's.

Al bij al was het toch een goed schilder jaar geweest, met 182 schilderijen in 1933.

Daardoor trok hij naar Bern,met zijn Duitse nationaliteit en zijn gezin, waar hij zich neutraliseerde tot Zwitser, hierop moest hij echter 5 jaar wachten.

Ondertussen moest Klee voortdurend verwijten aanhoren over hoe links en "ontaard" zijn werk dan wel zou zijn, zelfs een politie ondervraging ontbrak er niet aan.

Na zijn nationalisatie zat het er echter nog niet op, hij moest dan ook noch burgerrechten voor het kanton Bern aanvragen.

 

Niet verwonderlijk dat in die tijd zin werk heel wat droeviger, naargeestiger maar vooral schaarser werd, hij was veel minder productief dan we van hem gewoon waren.Time-out nodig, waarschijnlijk.

 

 

In 1935 ontdekt Klee dat hij lijdt aan een ongeneselijke ziekte, progressieve sclerodermie.

(Sclerodermie is een auto-immuunziekte waarbij het bindweefsel verdroogt en verhardt. Het treedt vooral op in de huid maar komt ook elders voor, zoals in de maag, de darmen en de longen en nieren.

Sclerodermie is relatief zeldzaam: slechts twee tot zestien nieuwe gevallen per miljoen inwoners. De oorzaak is niet bekend, er wordt onderzocht of het mogelijk een erfelijke achtergrond heeft.Ja, dit is een letterlijk overgenomen uitleg, aangezien het niet de hoofdzaak i van deze bibliografie vond ik het niet nodig de ziekte zelf nog eens te gaan beschrijven.Afkomstig van Wikipedia)

Dit luidt zijn meest humoristische, vrolijke periode in, ook schildert hij meer dan ooit!

Nog maar eens het bewijs dat een goede kunstenaar best een tikkeltje gestoord is.

 

In 1937 nemen de nazi's 102 werken van Klee in beslag in hun eigenste Duitsland, ze vertonen er 17 op de tentoonstelling "Entartete Kunst", tentoonstelling voor ontspoorde kunst.

Me dunkt dat wat de nazi's haten gelijk is aan zeer goed.

 

In 1939 gaat hij noch een kuur tegen deze ziekte volgen ,in een plaats die Ticino heet, naar ik me heb laten wijs maken het meest noordelijke kanton van Zwitserland.

Op 9 Juni wordt hij opgenomen in het ziekenhuis Locarno, het mag niet baten, diezelfde maand nog, 29 Juni, overlijdt hij.

Hij leeft echter voort in de ruim 9000 kunstwerken die hij ons na liet, waaronder:essays, dagboeken en van hem hebben we ook nog vele, vele brieven.

Misschien geeft zijn grafschrift ons enige duidelijkheid omtrent het waarom van zijn vrolijke periode na de ziekte:"In het aardse leven ben ik niet te begrijpen, want ik woon net zo graag bij de doden als bij de nog niet geborenen. Een beetje dichterbij het hart van de schepping dan de meeste mensen, maar nog lang niet dichtbij genoeg."

Een uitspraak van Paul zelf.

 

De aantrekkingskracht van Klee zijn schilderijen is dat elk schilderij een verhaal bevat, die je steeds anders zou kunnen interpreteren. Klee zijn schilderijen bevatten klassieke thema’s: de mythologie die beeldende kunstenaars al vanaf de oudheid heeft beziggehouden. Klee volgt nooit de inhoud van mythologische sagen, maar baseert zich op een bepaald aspect en vervormt dat tot een symbool, een persoonlijke mythe. Klee was bovendien gefascineerd door de natuur en baseerde zich ook vaak op die natuur. Het boek: “Dialogue with Nature” bewijst dit.

Ook is duidelijk te zien waar juist de doorbraak van zijn gebruik van kleuren kwamen, geïnspireerd door Robert Delaunay in Parijs.

Hij experimenteerde zeer veel, je zou hem bijna noot me olieverf op een doek zien schilderen, echter een vermengen van olieverf met aquarel, op textiele of papieren ondergronden of spuittechnieken, daar was hij vooral mee bezig.

In zijn schilderijen vinden we veelal vreemde landschappen, machines, dieren, myhtologie, enorm vereenvoudigde portretten, de lijst is (bijna) eindeloos.

Ook is het moeilijk om een specifieke kunststroom met hem te verbinden, Surrealisme, kubisme, abstractie, het zijn allemaal mogelijke benamingen van zijn werk.


Voornaamste werken

 


Bibliografie

http://nl.wikipedia.org/wiki/Paul_Klee

http://www.kunstbus.nl/verklaringen/paul+klee.html

http://images.google.be/imgres?imgurl=http://www.modern-art-reproductions.com/cartdata/uploads/1043102137_large-image_s_garden_1915_lg.jpg&imgrefurl=http://www.modern-art-reproductions.com/cgi-bin/modern.pl%3Ffid%3D1043102137%26cgifunction%3Dform&h=402&w=300&sz=53&hl=nl&start=1&tbnid=OhqiBbjpxhvl7M:&tbnh=124&tbnw=93&prev=/images%3Fq%3DFranz%2Bmarc%2527s%2Bgarden%26svnum%3D10%26hl%3Dnl%26lr%3D

 

Janson's encyclopedia history of art (onderzoeken bronnen op juistheid)

Paul Klee: Dialogue With Nature (Ernst-Gerhard Guse, de schrijver)


Startpagina Overzicht van de kunstenaars Overzicht van de kunststromingen

Comments (0)

You don't have permission to comment on this page.