Art-O-Pedia 20e eeuw

Dadaïsme

Page history last edited by Sarah Legein 2 yrs ago

Inhoudstafel

Inhoudstafel
Dadaïsme
Bibliografie

Dadaïsme

Ontstaan dadaïsme

Het dadaïsme, ook gekend als dada is ontstaan in 1916 tijdens de Eerste Wereldoorlog in Zürich, hoofdstad van het neutrale Zwitserland. In 1915 waren in Zürich een groep kunstenaars rond de Roemeense dichter Tristan Tzara verzameld en in 1916 richtten zij het Cabaret Voltaire op, een overwegend literaire club. Tot deze groep behoorden naast Tzara o.m. Hugo Ball (schrijver), R. Hülsenbeck (schrijver) en Hans Arp (schilder).

Alhoewel het dadaïsme niet lang bestond, heeft het toch een zeer grote invloed gehad.

Er is nog steeds onenigheid over de naam dada, maar volgens Hugo Ball en Richard Hülsenbeck hebben ze het woord toevallig in een Duits-Frans woordenboek ontdekt en betekende het "hobbelpaard". Dada "drukt het primitieve, het begin bij nul, het nieuwe in deze kunst uit", ze wuiven als het ware met het woord dada al het voorgaande weg.

Het dadaïsme was namelijk een uiting van ontgoocheling in tijden van oorlog, sterk negatief en nihilistisch ingesteld (nihilisme = filosofische visie dat inhoudt dat het bestaan geen doel, geen betekenis heeft). Het moest een artistieke beweging voorstellen die zich op verschillende manieren afzette tegen de burgerlijke kunst en de burgerij, want "zij spoorden aan tot oorlog". De stroming viel de bestaande literaire vormen en andere kunstvormen aan en maakte zo de weg vrij voor nieuwe bewegingen. Ze streefden naar een nieuwe manier van denken en doen, een nieuwe kunst voor een nieuwe vrijheid. De enige manier om dit te bekomen was alles in twijfel trekken en alles afbreken, zowel kunst, taal, enz. ... Hun doel was om zoveel en zo snel mogelijk de toenbestaande kunst te vernietigen. Het ironische er aan is, is het feit dat al hun pogingen om die kunst te vernietigen evenwel tot kunst werden uitgeroepen en de technieken van hun anti-kunst werden de nieuwe technieken van de 20e eeuwse kunst.

Kenmerken

Het dadaïsme was, hoewel hoogstwaarschijnlijk ongewild, zeer belangrijk voor de kunst in de 20e eeuw. Hun anti-kunst werd uitgeroepen als kunst en zo kreeg de 20e eeuwse kunst de mogelijkheid een kritische functie te vervullen.

Kenmerkend voor de dadaïstische stijl was dat ze in hun poging de burgerlijke kunst te vernietigen de oude kunst belachelijk maakten, ze kinderlijke, onschuldige kunst maakten, gewone objecten uitriepen tot kunstwerken (de zogenaamd 'ready mades'), het publiek zoveel mogelijk probeerden te shockeren en aan 'publikumsbeschimpfung'deden.

Dadaïsten maakten in hun werk duidelijk dat ze een afkeer hadden van het verleden en de traditie en verzetten zich tegen de cultuur door middel van het gebruik van o.a. collage-techniek (vooral in de beeldende kunst), klankgedichten, typografische experimenten, ready-mades, ...

In de schilderkunst werden veel sporen van het dadaïsme teruggevonden door o.a. gebruik te maken van chaotische composities, onrealistisch kleurgebruik, ook was er nauwelijks tot geen vormeenheid.

Belangrijke vertegenwoordigers

Max Ernst

Zijn werk 'De Olifant Celebes' is een zeer bekend dadaïstisch werk.

Max Ernst, De Olifant Celebes

Marcel Duchamp

Zijn werk La mariée mise à nu par ses célibataires, même is een bekend voorbeeld van een dadaïstisch werk. Ready-mades kwamen vooral voor bij Marcel Duchamp. Fontaine is hiervan een voorbeeld dat bij iedereen veel stof heeft doen opwaaien.

Naast Max Ernst ook Francis Picabia, George Grosz, Kurt Schwitters, André Breton, Philippe Soupault, Paul Eluard en Louis Aragon.