Art-O-Pedia 20e eeuw

Art Nouveau

Page history last edited by Ovanisian Knarik 2 yrs ago

Inhoudstafel

Inhoudstafel
Algemeen
Naamgeving
Kenmerken
Vertegenwoordigers
Art Nouveau in Spanje
Bibliografie

Algemeen

Art nouveau is kunststroming die op been is gekomen tussen 1880 en 1914, wanneer de Neo-stijlen opkwamen en was hoofdzakelijk een reactie op het destijdse impressionisme (bvb. Rubens). In januari 1896 werd het duitse weekblad Die Jugend uitgegeven. Het eerste hoofdartikel van dit nieuwe weekblad handelde over een welbepaalde kunstvernieuwing, Art Nouveau/ Jugendstil.

De bloeitijd van de kunststroming was van korte duur maar was echter wel zeer hevig. In 1910 was de stroming al ruimschoots verdwenen in West-Europa, terwijl ze in het Oosten toch wel wat langer bleef voort bestaan. Het einde van deze kunststroming ligt voornamelijk bij de wijziging van sociale en economische omstandigheden en de toepassing van nieuwe materialen na de Eerste Wereldoorlog.

Naamgeving

De stijlen van deze kunststroming verschillen niet alleen van stad tot stad maar ook in naamgeving. Zo is Art Nouveau de Franse en Belgische benaming, Jugendstil komt van het Duitse weekblad "Die Jugend", de Nederlanders vertaalden de stijl letterlijk als Nieuwe Kunst, in Engeland spreekt men van de Modern Style, Modernismo wordt gebruikt in de Spaanse steden en in Oostenrijk spreken ze van Sezession.

Er is wel degelijk een verschil tussen deze verschillende termen. Het Franse Art Nouveau is bijvoorbeeld veel vloeiender en sierlijker ten opzichte van de strengere Jugendstil en het geonometrische Sezession.

Kenmerken

Opvallend aan deze kunstvorm is dat elke regio z'n eigen typische kenmerken heeft, maar toch worden er globaal gezien enkele algemene kenmerken opgemerkt, zoals een opvallend geloof in de toekomst en een optimistisch wereldbeeld. De kunstenaars hebben ook vaak een afkeer van symmetrie en gebruiken moderne middelen om hun kunstwerken tot stand te brengen. Er wordt enorm veel gebruik gemaakt van vloeiende lijnen en ook motieven uit de dieren- en plantenwereld.

Deze kunstvorm wordt overigens ook beoefent in verschillende kunstgenres, zoals de schilderkunst, de tegelkunst en de bouwkunst.

Art Nouveau is specifiek gebaseerd op de bloemen- en plantenwereld, die de kunstenaars vertalen in organische of geometrische patronen en vormen. Maar ook het asymmetrische van de Japanners beïnvloedden deze kunststroming. Zo ook de schilderijen van de Prerafaëlieten, een groep Engelse schilders, die gekenmerkt wordt door de afbeelding van vrouwen met lange haren, gekleed in wijde gewaden en jurken. En ook de wetenschappelijke ontwikkelingen - meerbepaald de studie van de onderzeese flora en fauna - hadden hun weerslag in de kunst.

__Organische stroming__

Deze stijl is een decoratieve richting die wordt gekenmerkt door sierlijk gebogen, golvende en vaak asymmetrische lijnen.

__Geometrische stroming__

Hier ligt het accent op de constructie die eenvoudiger en strenger van aard is.

Vertegenwoordigers

Vele kunstenaars interpreteerden de basisprincipes van deze florale stijl op hun eigen manier.

Zo worden in Frankrijk de stengels en bloemen als motief gebruikt, zoals in de beroemde Parijse metro-ingangen van Hector Guimard. In Schotland gaf de architect Charles Rennie Mackintosh de toon aan met de voor hem zo karakteristieke, gestileerde roos in combinatie met strakke, rechte lijnen. En de Catalaanse architect Gaudi, Antoni ging nog een stap verder door de golvende lijnen van zijn bouwwerken te combineren met exotische motieven en kleuren.

Henry van de Velde lag samen met Victor Horta aan de basis van de Art Nouveau.

Symboliek, erotiek, uitgesproken zin voor het decoratieve en bevallige verfijning kenmerken zijn schilderijen en tekeningen. In zijn allegorische voorstellingen en in zijn talrijke portretten weeft Klimt Gustav op een ongeëvenaarde manier gestileerde kleurvlakken door elkaar als een soort patch-work. Met een oneindige tederheid behandelt hij uitsluitend de vrouw in zijn werk. Zijn werk getuigt van een groot vakmanschap, een grote gevoeligheid en een zin voor kleur. De Nederlandse kunstenaar Jan Toorop is een belangrijke inspiratiebron geweest voor Klimt. Het fijne spel van vloeiende lijnen is een opvallende overeenkomst tussen Toorop en Klimt. Klimt heeft grote invloed gehad op collega kunstschilders, zoals Egon Schiele en Oskar Kokoschka. Het werk van Klimt is sterk verwant met dat van de Belgische symbolist Fernand Khnopff.

Art Nouveau in Spanje

De Art Nouveau nam in Spanje een eigen vorm aan waarbij het decoratieve element een belangrijke rol speelde en de natuur als inspiratiebron diende. Toch bleef de gotiek een duidelijke invloed uitoefenen. Dit is vooral te zien in het werk van Gaudi, Antoni die al vroeg belangstelling toonde voor architectuur. Het gebruik van geglazuurde tegels en keramiekscherven, afgewisseld met baksteen, was in Gaudí's hele oeuvre een belangrijk kenmerk. En zoals alle Art Nouveau-kunstenaars was de natuur ook voor Gaudí een basis voor zijn ontwerpen.